මැදපෙරදිග කලාපය දැඩි යුදමය උණුසුමකට ඇද දමමින්, අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ඉරානය වෙත නිකුත් කරන ලද තීරණාත්මක අවසාන නිවේදනය අද (23) රාත්‍රියෙන් අවසන් වීමට නියමිතය. සති තුනක දරුණු ගැටුම්වලින් අනතුරුව, හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වහාම විවෘත කරන ලෙස ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සිය ‘Truth Social’ ගිණුම හරහා ඉරානයට අනතුරු ඇඟවූයේ පසුගිය සෙනසුරාදාය.

මෙම පැය 48ක කාලසීමාව තුළ ඉරානය ඊට එකඟ නොවන්නේ නම්, එරට ප්‍රධාන බලාගාර ඇතුළු සමස්ත බලශක්ති පද්ධතියම විනාශ කරන බවට ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කර ඇත. ඉරානය විසින් පසුගිය සති අන්තයේ ඊශ්‍රායලයේ ඩිමෝනා (Dimona) පරමාණුක පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය ඉලක්ක කර එල්ල කළ මිසයිල ප්‍රහාර සහ ඉන්දියන් සාගරයේ ඩියාගෝ ගාර්ෂියා (Diego Garcia) කඳවුර වෙත එල්ල කිරීමට උත්සාහ කළ ප්‍රහාර මෙම දැඩි තීරණයට හේතු වී තිබේ.

අමෙරිකානු අනතුරු ඇඟවීම හමුවේ පසුබට නොවන බව ප්‍රකාශ කරන ටෙහෙරාන් පාලනය දරුණු ප්‍රතිප්‍රහාරයක් සඳහා සූදානම් වන බව පවසයි. ඉරාන හමුදා ප්‍රකාශක ඊබ්‍රාහිම් සොල්ෆගාරි (Ebrahim Zolfaghari) ප්‍රකාශ කළේ, අමෙරිකාව සිය තර්ජනය ක්‍රියාත්මක කළහොත් මැදපෙරදිග පුරා පිහිටි අමෙරිකානු සහ ඊශ්‍රායල බලශක්ති, තොරතුරු තාක්ෂණ සහ ජල පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන සහමුලින්ම විනාශ කරන බවයි.

එමෙන්ම, හානියට පත් ඉරාන බලාගාර යළි ගොඩනඟන තෙක් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය කිසිසේත්ම විවෘත නොකරන බවත්, පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපය පුරා මුහුදු බෝම්බ (Sea mines) අතුරා නාවික ගමනාගමනය අඩාල කරන බවත් ඉරානය අනතුරු අඟවා ඇත.

මෙම යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක බලශක්ති වෙළෙඳපොළ දැඩි අස්ථාවරත්වයකට පත්ව ඇති අතර, මේ වන විට බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 112 ඉක්මවා ගොස් තිබේ. හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කිරීමට නොහැකිව නෞකා 1,000ක් පමණ සහ නාවිකයන් 20,000කට අධික පිරිසක් මුහුදේ කොටු වී සිටින බව වාර්තා වේ.

මේ අතර, අමෙරිකානු භාණ්ධාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙස්න්ට් (Scott Bessent) ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, මෙම යුද තත්ත්වය සඳහා මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන සැපයීමට වොෂින්ටනය සතු පූර්ණ හැකියාව පවතින බැවින් ඒ සඳහා බදු වැඩි කිරීමට අවශ්‍ය නොවන බවයි.

තවත් අමෙරිකානු මැරීන් භටයින් දහස් ගණනක් කලාපයට ළඟා වෙමින් පවතින අතර, ඊශ්‍රායලය ද සිය මෙහෙයුම් උපරිම මට්ටමින් තීව්‍ර කර ඇත. ට්‍රම්ප් ලබා දුන් කාලය අද මධ්‍යම රාත්‍රියෙන් අවසන් වන බැවින්, හෙට (24) උදෑසන වන විට මැදපෙරදිග කලාපයේ තත්ත්වය කුමන අතට හැරේවිද යන්න පිළිබඳව මුළු ලෝකයම දැඩි බියකින් සහ අවිනීශ්චිතතාවයකින් පසුවෙයි.