චීනයේ බීජිං නුවර ටියනන්මෙන් චතුරශ්රයේ (Tiananmen Square) සිදුවූ ඓතිහාසික මිලිටරි මර්දනය සිහිපත් කරමින්, චීන රජය විසින් පනවා ඇති දැඩි වාරණ (Censorship) මඟින් එම ලේවැකි අතීතය කිසිසේත් මකා දැමිය නොහැකි බව ඇමෙරිකානු රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ (Marco Rubio) මහතා අවධාරණය කරයි.
1989 ජූනි 4 වනදා සිදු වූ මෙම ඛේදවාචකයට වසර 37ක් පිරීම නිමිත්තෙන් විශේෂ ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් ඔහු මේ බව සඳහන් කර තිබේ.
විශේෂ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් රාජ්ය ලේකම් රුබියෝ පෙන්වා දෙන්නේ ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රතිසංස්කරණ සහ දූෂණයට එරෙහිව හඬ නැඟූ එම සාමකාමී උද්ඝෝෂකයන්ගේ මතකය ලෝකය තවදුරටත් ගරු කරන බවයි.
“කුමන මට්ටමක වාරණ ක්රියාවලියකටවත් අතීතය සැඟවිය නොහැක. එදා නිදහස් ප්රකාශනය සහ සාමකාමීව රැස්වීමේ අයිතිය වෙනුවෙන් දිවි පිදූවන්ගේ කැපවීම අනාගතයේදී අනිවාර්යයෙන්ම සාධාරණීකරණය වනු ඇත” යැයි රුබියෝ වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කර ඇත.
මිනිස් අයිතිවාසිකම් සංවිධාන පෙන්වා දෙන පරිදි, එදා චීන හමුදා එල්ල කළ වෙඩි ප්රහාර සහ ටැංකි ප්රහාර හමුවේ නිරායුධ සිසුන් ඇතුළු දහස් ගණනක් ජීවිතක්ෂයට පත් වූහ. චීනය තුළ මෙම සිදුවීම පිළිබඳ කතා කිරීම තවමත් සම්පූර්ණයෙන් තහනම් කර ඇති අතර, අන්තර්ජාලය (Internet) සහ සමාජ මාධ්ය තුළ ද ඒ සම්බන්ධයෙන් දැඩි සන්ශෝධන හා වාරණ පනවා තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, රාජ්ය ලේකම් රුබියෝගේ මෙම ප්රකාශයට චීන රජය සිය දැඩි විරෝධය පළ කිරීමට වහාම පියවර ගෙන තිබේ.
චීන විදේශ අමාත්යාංශය (Chinese Foreign Ministry) නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්රකාශ කළේ ඇමෙරිකාව ඓතිහාසික කරුණු සිතාමතා විකෘති කරමින්, චීනයේ දේශපාලන ක්රමයට මඩ ගැසීමට සහ ඔවුන්ගේ ස්වෛරී අභ්යන්තර කටයුතුවලට (Internal Affairs) අනිසි ලෙස මැදිහත් වීමට උත්සාහ කරන බවයි.
මෙම වාග් ප්රහාර හේතුවෙන් වත්මන් ඇමෙරිකා-චීන රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා (US-China Relations) තුළ නැවතත් දැඩි උණුසුම්කාරී සහ නොසන්සුන් තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
